दही

#आयुर्वेदातुन_आरोग्याकडे

🍚 दही 🍚

न नक्तं दधि भुंजीत न चाप्यघृतशर्करम्| नामुद्युगयूषं नाक्षौद्रं नोष्णं नामलकैर्विना| च.सु.७/६१

रात्रीला व गरम करून दही खाऊ नये.
तुपसाखरेशिवाय दही खाऊ नये. मुगाच्या कढणाशिवाय दही खाऊ नये.
मधाशिवाय दही खाऊ नये. किंवा आवळ्याशिवाय दही खाऊ नये.

☔ वर्षा (पावसाळ्यातील) ऋतुतील दही ☔

वार्षिकं हितकृत्प्रोक्तं दधि शस्तं न दोषलम्|
शोषवातभ्रमान्हन्ति श्रमातिसारनाशनम् || हारितसंहिता

पावसाळ्यातील दही हितकारक असते, दोषकारक नसते.
शोष (atropy), वात, चक्कर, श्रमामुळे होणारे loose motions कमी करण्याचे काम पावसाळ्यातील दह्याने होते.
विविध दह्याचे गुण

गोड दही महाभिष्यंदी (शरीरात अत्याधिक प्रमाणात अवरोध निर्माण करणारे), कफ व मेद वाढविणारे असते.
आंबट दही कफवर्धक असते. अत्याधिक आंबट दही रक्ताला दुषीत करणारे असते.
नीट तयार न झालेले दही विदाही (शरीराची आग करणारे), मलमुत्र अधिक प्रमाणात उत्पन्न करणारे असते, वात पित्त कफ रक्त यांना बिघडवणारे असते.

जर वरील नियमाशिवाय दहीसेवन केले तर खालील आजार निर्माण होतात.

ज्वरासृकपित्तवीसर्पकुष्ठपाण्ड्वामयभ्रमान|
प्राप्नुयात् कामलां चोग्रां विधिं हित्वा दधिप्रियः| च.सु.७/६२

अविधी दहीसेवनामुळे उत्पन्न आजार

नियमारहित दहीसेवन केले तर
ज्वर (ताप), रक्तपित्त (शरीरातील विविध openings मधुन रक्त बाहेर पडणे), विसर्प कुष्ठ ( त्वचाविकार सोरियासिस), पांडु (anemia), भ्रम (चक्कर), उग्र कावीळ आदी आजार निर्माण होतात.

१.क्रमानुसार प्रथम आहारसापासुन बनणार्या रसधातुत अपाचित दही पोहचतो ज्वर म्हणजेच ताप निर्माण करतो.येथे योग्य उपचार न केल्यास तो पुढील रक्तात पोहचतो.

२. रक्तात पोहचलेला अपाचित भाग रक्तात आंबटपणा वाढवतो व हिरडे सळसळ करणे, हिरड्यातुन रक्त निघणे, मुळव्याधीचा त्रास, अशा प्रकारचे रक्ताचे आजार उत्पन्न करतो.योग्य चिकित्सा न केली गेल्यास पुढील मांसात हा अपाचित भाग पोहचतो.

३. मांसात पोहचल्यावर हा दुषीत आम कुष्ठ विसर्प (त्वचाविकार सोरियासिस) निर्माण करते.

४. पुढील मेदात हा दुषीत भाग पोहचला की त्वचेतुन स्राव येणे,खाज सुटणे, blockages निर्माण करणे आदी आजार उत्पन्न करतो.

५. मेदानंतर या दुषीत आमाचा परिणाम हांडावर होतो हाडांची झीज होते, दात हालायला लागतात, किंवा पडायला लागतात, केस गळणे वाढते अशी लक्षणे निर्माण होतात.

६. हाडापर्यंत पोहचल्यासही दुषीत आमाची चिकित्सा योग्य चिकित्सा केली नाही तर मज्जेवर परिणाम होतो. नेहमी चक्कर येते जी सहजपणे दुरूस्त होत नाही.
शेवटी सर्व शरीरात योग्यरित्या पचन न झालेले दही पोहचते आणि जिवघेणी कावीळ चा त्रास निर्माण होऊ शकतो जी दुरूस्त होण्यास अत्यंत कठीण असते.

ग्रंथकारांनि सांगितले तसे दहीसेवन केले तर त्रास होत नाही पण त्याशिवाय दहीसेवन केले तर वरील क्रमाने आजार होतात. लवकर योग्य उपचार केले नाही तर आजारांची गंभीरता वाढत जाते. पुर्वी वा आता दहीसेवन केलेले असल्यास वरीलपैकी कुठलाही त्रास नाही ना हे पहावे. त्रास असल्यास योग्य चिकित्सने अटकाव करावा.

Shree Vishwasanskruti Ayurved Chikitsalaya

Pandurang Colony, Erandwane, Pune, Maharashtra 411004
091304 97856

https://g.co/kgs/etQCdf

Advertisements

अम्लपित्ताची कारणे

अम्लपित्ताची कारणे 👇🏻👇🏻👇🏻

1. विरूद्ध भोजन करणे ज्यामुळे कफपित्त वाढुन अम्लपित्ताचा त्रास होतो.

2. पुर्वीचे भोजन पचलेले नसताना किंवा अजीर्ण शरीरात अपाचित आम असताना जेवन करणे.

3. पिठाचे पदार्थ अधिक प्रमाणात खाणे.

4. अपक्व मद्य

5. दुग्धसेवन

6. पचावयास जड आणि शरीरात अवरोध करणारा आहार सेवन करणे.

7. मल मुत्रादी 13 वेगांचे धारण करणे.

8. अति गरम पदार्थांचे अधिक सेवन करणे.

9. स्निग्ध रूक्ष आंबट पदार्थांचे अधिक सेवन करणे.

10. द्रव पदार्थ अधिक प्रमाणात सेवन करणे.

11. गुळाचा पाक, गुळ, उसाचा रस आदींचे सेवन करणे.

12. हुलग्यांचे सेवन विविध प्रकारे करणे.

13. भाजलेल्या धान्यांचे सेवन करणे.

14. तुच्छ धान्यांचे सेवन करणे

15. पोह्यांचे सेवन करणे.

16. दिवसा जेवन करून लगेच झोपणे.

17. अत्याधिक प्रमाणात स्नान करणे.

18. जेवताना अधिक प्रमाणात जलसेवन करणे.

19. शिळे अन्न सेवन करणे किंवा कुठलेही अन्न दोन वेळा गरम करून खाणे.

या कारणांमुळे वातादी दोष बिघडुन अम्लपित्ताचा त्रास होतो.
ज्या कारणांमुळे अम्लपित्ताचा त्रास होतो त्यानुसारच चिकित्सा फलदायी ठरते.
व्यक्तीपरत्वे अम्लपित्ताचे उपाय चिकित्सा कारणांनुसार बदलतात.

🍀 अम्लपित्त पथ्यापथ्य 🍀

पथ्यकर (उपयोगी) आहार
जव, गहु, मुगदाळ, जुने लाल शाली तांदुळ, उकळुन गार केलेले जल, कारले, केळफुल, कोहळा, पडवळ, दाळींब आणि कफपित्त कमी करणारे इतर सर्व अन्नपान अम्लपित्त रोगांत सेवन करावेत.

अपथ्यकर पदार्थ
उलटीचा वेग आडवणे, तीळ, उडीद, कुळीथ (हुलगे), तीळपासुन बनविलेले इतर पदार्थ, धान्याम्ल (धान्यापासुन बनविलेले आंबट पदार्थ), मीठ तिखट आंबट रसाचे पदार्थाचा अतिरिक्त वापर, पचावयास जडान्न, दही, मद्य यांचा अम्लपित्ताच्या रोग्याने त्याग करावा.

Shree Vishwasanskruti Ayurved Chikitsalaya

Pandurang Colony, Erandwane, Pune, Maharashtra 411004
091304 97856

https://g.co/kgs/etQCdf

नागवेल : विड्याचे पान

IMG-20180716-WA0003नागवेल : विड्याचे पान : Piper betle*
काही आयुर्वेदिक वनस्पती या सर्वांनीच कधीतरी सेवन केलेल्या असतात, आणि यामध्ये नागवेल किंवा विड्याचे पान आवर्जून समाविष्ट होते.
नागवेल किंवा तांबूल वेल असे पर्याय शब्द असणाऱ्या या वनस्पतीच्या उत्पत्तीची कथा अगदी सुरस आहे. असे म्हणतात की समुद्रमंथनातून अमृत निघाल्यावर भगवान विष्णूंनी मोहिनी रूप धारण करून अमृताचे वाटप केले. तरी थोडे अमृत शिल्लक राहिले. मोहिनीने उरलेले अमृत जवळच उभ्या असलेल्या नागराज नावांच्या हत्तींच्या खुन्टावरून नेऊन ठेवले. थोड्या दिवसांनी त्या अमृता मधून वेळ उगवली नागाप्रमाणे खुन्टावरून सरसर चढत जवळच्या मंडपावर पसरली हिरवीगार पाने असलेली वेळ पाहून देवांना आनंद झाला व तिला नागवेल असे म्हटले.भोजन झाल्यावर देव देवता पानाचा विडा आवडीने खाऊ लागले. देवाला महानैवैद्य अर्पण केल्यावर देवापुढे पानाचा विडा, दक्षिणा ठेवण्यात येऊ लागली.
विड्याच्या पानांची संपूर्ण भारतात शेती करतात. खासकरून काशी येथील ‘मघई विडा’ हा अतिशय लुसलुशीत, सुगंधीत व चवीला श्रेष्ठ समजला जातो.
चवीला तिखट आणि थोडेसे कडू असणारी नागवेळीची पाने विपाकास कटू आणि गुणाने उष्ण आहेत.
आयुर्वेदातील आद्य अशा चरकसंहिते मध्येही विड्याचे पानांचा उल्लेख आलेला असून मुखशुद्धी तथा मुखदुर्गंध दूर करण्यासाठी विड्याचे पान व कंकोल याचा वापर करावयास सांगितला आहे.
अपचनाच्या तक्रारी, त्यामुळे उद्भवणारे अम्लपित्त, अजीर्ण, पोट दुखणे, पोट फुगण्या सारखे आजारांत दररोज जेवणानंतर विड्याचे सेवन करावे. यामुळे भोजनाची रुची वाढते, त्वचेची कांती सुधारते. नागवेलीची पाने ही कफनाशक, वायूसारक, शक्तीवर्धक, पाचक व पोटसाफ होण्यास मदत करतात.
पंचपक्वान्न युक्त किंवा सामिष असे पोटभर जेवण झाल्यास विडा चावून खावा, याने पोटास तडस लागत नाही आणि पचन व्यवस्थित होते.
पान खाल्याने तोंडाची अरुची चिकटपणा व दुर्गंधी जाते. पानात असणारा तिखटपणा जंतुनाशक असतो. त्यामुळे पान नुसते चावून खाल्ले तरी दात व तोंडासाठी ते उत्तम असते. शिवाय असे करणे दात किडिला प्रतिबंध करते.
लहान मुलांच्या वारंवार होणाऱ्या सर्दी पडसे यासाठीही विड्याच्या आणि अडुळसा च्या पानाचा अर्धा चमचा रस मधासह द्यावा, याने आराम यायला सुरुवात होते.
विडा सेवन केल्याशिवाय भोजनाची सांगता (शेवट) होत नाही, विविध व्रतवैकल्य, देवादीकांना दाखविले जाणारे नैवेद्य, लग्न ई. मानपानाचे प्रसंग यांतही ‘विड्याचे’ महत्व आहे; पण असा हा आरोग्याच्या दृष्टीने अमृताप्रमाणे असलेला विडा, भारतात तंबाखूचा शिरकाव झाला आणि याच सोबती मुळे बदनाम झाला. तंबाखूचा वापर हा सर्वथा वर्ज्य असाच आहे. [©लेखक : डॉ.कल्याणकर किरण]
आयुर्वेदात अपेक्षित असलेला आणि वरील उल्लेखित गुणधर्म असणारा विडा हा ‘त्रयोदशगुणी विडा’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.त्रयोदश म्हणजे तेरा घटकांना एकत्र केल्यावर तयार होणारा (त्रयोदशगुणी विडा) किंवा गुणवंत विडा. नागवेलीचे कोवळे पान, चुना, कात, सुपारी, बडीशेप, गुंजपाला, जायपत्री, वेलदोडा, लवंग, गुलकंद, खोबरे, जेष्ठमध आणि कंकोळ. यातच ओवा बाळंतशोपा घालून बाळंतिणीसाठी औषधी विडा करता येतो. त्रयोदशगुणी विड्यात केशराची काडी घातल्यास स्वाद व लज्जत वाढते अन् हा होतो चर्तुदशगुणी विडा. खायचा भिमसेनी कापूर अन् केवडा घातला तर यास षष्ठोदशगुणी विडा म्हणतात. पूर्वी राजेरजवाडे याचे नियमित सेवन करीत म्हणून याला ‘शाही विडा’ असेही म्हणत.
नागवेलच्या पानांतून च्यविकोल नावाचे तेल काढले जाते, अतिशय तीक्ष्ण व उग्र स्वरूपाचे हे तेल टॉन्सिल, ब्रॉंकायटीस यासारख्या आजारांत उपयुक्त आहे.
असा गुणवंत विडा, आपल्या सर्वांच्या खाण्यात नियमितपणे असल्यास पचनाचे व्याधी नेहमीच दूर राहतील, सध्याच्या वर्षा ऋतूमध्ये उद्भवणारे पोटाचे विकार टाळण्यास आणि काही दिवसांत सुरू होणाऱ्या वेगवेगळ्या सणाची वर्दळ घेऊन येणाऱ्या श्रावण मासा मध्ये घराघरातील गृहिणी सुग्रास अशा पंचपक्वानांची रेलचेल करतात, अशा या भोजनानंतर सुगंधी द्रव्ययुक्त, पाचकरसयुक्त, मधुररसयुक्त, त्रयोदशगुणी विडा आपल्या सर्वांना प्राप्त होवो अशा शुभेच्छा.

*©लेखक : डॉ.कल्याणकर किरण*
(लेखांमध्ये उल्लेख केलेले उपाय हे, आजाराचे स्वरूप, प्रकृती, वय त्यानुरूप बदली होतात, यासाठी आपल्या जवळच्या आयुर्वेदिक वैद्यांचा( डॉक्टरांचा) सल्ला जरूर घ्यावा.)

आरोग्य विषयक लेख मिळवण्यासाठी आपले नाव आणि व्हाट्सअप्प क्रमांक पुढील फोन क्रमांक वर पाठवा.
8898630831

डॉ कल्याणकर किरण
M.D. (Ayu.)
Consulting Ayurvedic Physician

संपर्क- 8898630831
-श्री विश्व-गणेश आयुर्वेद आणि पंचकर्म चिकित्सालय
– स्वायु कॅन्सर केयर सेंटर
शॉप क्र. 17, मीरा आरकेड, शिल्प चौका जवळ, सेक्टर 20,
खारघर, नवी मुंबई.

*आयुर्वेद आणि औषधी वनस्पती यांची माहिती मिळवण्यासाठी आपले फेसबुक पेजला नक्कीच भेट द्या.*
https://m.facebook.com/pg/Ayurveda-and-Medicinal-Plants-314851718979980/posts/?ref=page_internal&mt_nav=1

त्वचाविकार

🍀 त्वचाविकार 🍀

१. आहारीय कारणे…

मिथ्याहारविहारेण विशेषेण विरोधिना| वा. नि. १४/१

चुकिच्या पध्दतीने आहार घेणे विशेषत विरूध्द आहार घेणे. विरूध्द पदार्थांत पुर्वी सांगितल्यानुसार मिल्कशेक, फ्रुटसलाड, दुध+मीठ एकत्र, दुध+फळे एकत्र……. (यादी बरीच मोठी आहे) या सारख्या विरोधी पदार्थांचा समावेश होतो.
विरूद्ध पदार्थ पचावयास अत्यंत जड असल्याने आम निर्माण करून त्वचेच्या ठिकाणी रोग निर्माण करतात.

२. मानसिक कारणे..

मनाची दुष्टी त्वचाविकार स्वरूपात दिसुन येऊ शकते. मन दुष्ट असेल तर अन्नपचन बिघडते, आहाररस योग्य तयार न होता अपाचित आम विष तयार होऊन शरीरभर पसरतो. शरीरात अपाचित आम अत्याधिक प्रमाणात साठल्यास शरीर स्वतः अपाचित आम विषाला जवळच्या मार्गांने बाहेर काढण्याचा प्रयत्न करते. परिणाम स्वरूपी त्वचेचे आजार दिसावयास लागतात.

😬 अजीर्ण 😁

अत्यंबुपानाद्विषमाशनाश्च सन्धारणात्स्वप्नविपर्य्ययाच्च |
काले$पि सात्म्यं लघु चापि भुक्तमन्नं न पाकं भजते नरस्य || वंगसेन

१) अतिअंबुपान — जेवताना वा इतर वेळी अत्याधिक प्रमाणात जलपान करणे अजीर्ण उत्पतीचे कारण बनते
त्याकरिता खालीलप्रमाणे जलसेवन करावे.

🍀 पाणी पिण्याचा विधी 🍀

अत्यम्बुपानाच्च विपच्यते$न्नं निरम्बुपानाच्च स एव दोषः|
तस्मान्नरो वह्निविवर्द्धनाय मुहुर्मुहु..

फार पाणी प्याले तर अन्न चांगले पचत नाही, तसेच पाणी पिलेच नाही तरी अन्न नीट पचत नाही. त्यामुळेच मनुष्याने
अग्निप्रदीप्ति (भुक वाढीसाठी) करिता थोडे थोडे जलसेवन करावे….

२)विषमाशन — अकाले बहु चाल्पं वा भुक्तं तु विषमाशनम् |
अवेळी , थोड्या प्रमाणात किंवा फार कमी प्रमाणात खाणे होत असल्यास अजीर्ण होऊ शकते.

3) वेगधारण — मल मुत्राचे वेग आलेले असताना अडवुन ठेवल्याने वात बिघडुन अजीर्ण निर्माण होते.
१३ अधारणिय वेगांचे कधीही धारण करू नये.

४) स्वप्नविपर्यय — नेहमी रात्री जागरण केल्याने रूक्षता वाढीस लागुन भुक कमी झाल्याने अजीर्ण होऊ शकते.
रात्री जागरण झाल्यास सकाळी जागरणाच्या निम्मा वेळ जेवनापुर्वी झोपुन घ्यावे.

५) दिवास्वप्नं — दिवसा जेवनानंतर झोपल्याने कफपित्त वाढुन अजीर्ण निर्माण होते.

वरील कारणांमुळे वेळेवर व हलके अन्न खाणारया लोकांना अजीर्णाचा त्रास होतो.

☘ अजीर्णाची मानसिक कारणे 🍀
ईर्षा, भिती, क्रोध, लोभ, शोक, दैन्य, द्वेष या मानसिक कारणांनी केलेले भोजन व्यवस्थित पचत नाही. असे न पचलेले अन्न आम स्वरूपात त्वचेच्या ठिकाणी वैवर्ण्य निर्माण करते.

मुळ आमविष निर्मितीचे कारण बंद केल्याशिवाय उपशय मिळत नाही. तात्पुरत्या बाह्य औषधींनी फक्त वैवर्ण्य (spotting) दुरूस्त होते. औषधी बंद झाल्या की पुन्हा त्रास सुरू होतो.. कारण मुळ कारण विरोधी आहार किंवा मनाची दुष्टी दुर झालेली नसते.
मनाची दुष्टी दुर करण्यासाठी औषधींसह सात्विक आहार गाईचे दुध तुप सैंधव मीठ यांचा वापर करता येतो. तो योग्य सल्ल्याने करावा. मनोदुष्टीजन्य त्वचाविकारात मनाची चिकित्सा केल्याशिवाय उपशय मिळत नाही.
आणि विरोधी मिथ्या आहार विहाराने उत्पन्न त्वचाविकार विरोधी आहार बंद झाल्याशिवाय कमी होत नाही.
काही वेळा बाह्य औषधींनी त्वचाविकाराची लक्षणे नाहीसी होतात. शरीरातील विषरूपी आम त्वचा सोडुन इतर अवयवांना target करतो. विरोधी आहार सेवनजन्य अन्य आजार त्वचाविकाराऐवजी होतात कारण आमविष शरीरातच असते ते फक्त आपला व्यक्त होण्याचा मार्ग ठिकाण बदलते इतकेच !!!

त्वचाविकारांसाठी पथ्य

१) पचावयास हलके आहारीय पदार्थ
२) कडु फळभाज्या कारले पडवळ नियमित सेवन कराव्यात.
३) जुने धान्य १ वर्ष जुने धान्य वापरावे.
४) मुगदाळीचे युष पडवळ

टाळावयाचे पदार्थ
१) पचावयास जड आहारीय पदार्थ
२) आंबट आहारीय पदार्थ
३) दुध दही पनीर आदी दुग्धजन्य पदार्थ
४) जलचर प्राण्यांचे मांस मासे ईत्यादी
५) गुळ, तीळ, उडीद डाळ सारखे पदार्थ.

 

Shree Vishwasanskruti Ayurved Chikitsalaya

Pandurang Colony, Erandwane, Pune, Maharashtra 411004
091304 97856

https://g.co/kgs/etQCdf

Teeth Cleaning

*Aarogyarahasya Lekhmala*
*06.07.18*

*Readers today we will discuss about the topic called “Danta Dhavana” i.e. “Teeth Cleaning”*

*Desiding the stick for a Danta Dhavana* :-
The stick used for danta dhavana should be *12 Angula* in length.
It’s thickness should be like a little finger.
It should be soft & devoid of any spike or perforations.

*Danta Dhavana Process* :-
Tip of the medicinal stick should be crushed by teeth and it should be used for cleaning purpose.It should be followed by rubbing of teeth by Danta Manjana Churna.

*Benefits of Danta Dhavana* :-
It provides oral freshness.
The waste present at tongue,teeth & mouth are cleaned & taste sensation is improved.

You should do Danta Dhavana by facing towards East or North.
You should be quite & stable while doing Danta Dhavana.

Medicinal sticks of Astringent,Bitter or Pungent taste should be used for Danta Dhavana.

*Herbal sticks used for Danta Dhavana are as follows* :-
वड Vad(Banyan tree),
विजयसार Vijaysaar(Malbar Kino,Pterocarpus marsupium),
खदिर Khadir(Senegalia Catechu),
करंज Karanj(Pongamia Pinnata),
सर्ज Sarja(White Dammer Tree/Vateria Indica ),
ईरीमेद Irimed(Sweet Acasia/Acasia Farnesiana),
आघाडा Aaghada(Acharanthes Aspera),
मालती Malati(Aganosma Heynei),
अर्जुन Arjun(Terminalia Arjuna),
कडूनिंब Kadunimba(Indian Lilac/Azadiracta Indica),
आंबा Aamba(Mangifera Indica),
जांभूळ Jambhul(Indian Blackberry/Syzigium Cumini) &
मोह moha
(Madhuka Indica)

*The best herbs to be used according to their taste are as follows* :-

*Sweet* :- मोह Moha(Madhuka Indica)

*Pungent* :- करंज Karanja(Indian Beech/Pngamia tree/Pongamia Pinnata)

*Astringent* :- खदिर Khadir( Khair)(Senegalia Catechu)

*Dantadhavan herbs should be choosen according to the Vitiated Dosha and Prakruti(Constituent) of the individual.*

*Using Different herbs for Danta Dhavana provides specific health benefits as follows.*

रुई Rui(calotropis gigantea) :- Increases sperm count.

वड vad (Banyan tree) :- Helpful for Glowing skin.

बोर bora (Indian Jujube) :- Voice quality improves.

खैर khair (Senegalia Catechu) :- Freshens the Oral Cavity.

आंबा Mango (Mangifera Indica) :- Health is achieved.

कळंब Kalamba (Ipomoea Aquatica- Water Spinach) :- Dhruti(Contentment) & Medha (Intellegence) is enhanced.

चंपक (Magnolia champaka) :- Voice and Memorry is improved.

शिरस Shiras :- Quality and quantity of life improves.

आघाडा Aaghada (Acharanthes aspera) :- Dhruti, Medha & Pradnya improves.Voice is also strengthened.

डाळिंब Dalimba (Pomogranate),Arjuna (Terminalia Arjuna) & कुडा Kuda (Holarrhena Antidysentrica) :- Beauti is enriched.

जाई Jaai (Jasminum Officinale), तगर Tagar(Valeriana wallichii) & मंदार Mandar (Calotropis
Gigantea) :- Bad dreams are relieved.

*Best Time for Danta Dhavana* :-
It should be practised Early morning & after every food consumption.

*Contra- indications* for Danta Dhavana are as follows :-

The one who is suffering with Headache,Thirst,Facial Paralysis,Earache,Eye diseases,New fever & Heart disease should avoid Danta Dhavana.

It should not be practised for few days in severe stage of oral diseases,oedema,cough,asthma,hiccups,fainting & alcoholism.

It is also not recommended in General debility and Indigestion.
*Note* :- In all above conditions,it should be avoided in severe stage for few days only.

Waste particles trapped in the teeth should be removed so as to avoid decaying process.

*There is nothing like 12 hours protection etc.!*

Danta dhavana is necessary especially after having meal because maximum waste gets trapped in between the teeth at this time and it remains there until next morning Danta Dhavana.In this way Decaying process gets daily sufficient time.To avoid this we should do Danta Dhavana,after each food intake.

*By using few herbs and rest all chemical compounds,no toothpaste can become an ayurvedic.*

Actually in ayurveda only herbal sticks or churnas are mentioned for Danta Dhavana.But if paste is made by avoiding harmful chemical compounds,colours & preservatives,it is always welcome.

*Our previous generations tooth were firm,till the end.*
*Why we are needing many root canals?*
*Why we are unable to peel sugar cane?*
*Why our jaw is sleeped, while eating dried coconut piece?*
*Why we need to use Artificial Denture between the 50’s & 60’s of our age?*
*Is tooth cleaning speifically indicated for attracting girlfriends & having kiss?*

we should interospect & rethink over all these conditions.

*”so to avoid early use of Artificial Denture do Danta Dhavana!”*

*Important Terminologies* :-

*Dhruti* :- Determination,Contentment

*Medha* :-Grasping and understanding Power.It is one of the Satwik Guna and the function of Normal Pitta.

*Pradnya* :-It is the rational thinking power by considering Past,Present & Future aspects.

*Ref* :-
*Sarth Yoga Ratnakar,Part 1,P.No.91/Shlok No.12-25*

*Charaka Samhita Sutrasthana 5/71-73*

*Sushrut Sutrasthan 46/482*

*Ashtanga Sangraha 3/12-15*

© *Dr.Mangesh Desai*
*Ayurvedacharya*
*Yoga & Hypnotherapy Consultant*
Pimple Saudagar,Pune.
*7378823732*
*mangeshdesai100583@gmail.com*
*aarogyarahasya.wordpress.com*

THE MONSOON HEALTH CARE

The normalcy of Vata, Pitta and Kapha dosha in the body is the state of well-being, whereas imbalance in this state causes disease. Monsoon brings about vivid changes not only in the nature but also the body. The season of monsoon brings with it increased incidences of gastric upsets, viral fever, malaise. All this is the result of diminished digestive fire, increased acidic tendency (Amlata) in the nature and the body as well; which aggravates Pitta. The accumulated vata in summer pops out its head, with the drop in temperature at the onset of monsoon. The vitiated vata leads to symptoms like Joint pain, muscular pain, acidity, loss of appetite, bodyache, gas trouble, indigestion, cough n cold, etc.

These growing incidences of ailments due to accumulated vata and pitta dosha needs to be pacified with intake of medicines, proper diet and lifestyle modification. The excessive doshas should be eliminated through the body (detoxification) with the help of Panchakarma. Ayurvedic texts recommend specific Shodhan therapy (detox program) as per the season for everybody. This is a part of Rutucharya (Seasonal regime) –

  • Vaman in Vasant rutu
  • Virechan and Raktamokshan in Sharad rutu
  • Basti in Varsha rutu .

Importance of Basti –

Acharyas describe “Basti is half of the medicinal therapy, or even the complete treatment.”

             Charak- Sid. Ch. 1 verse 39

  1. As it is being used in numerous unresponsive diseases of degenerative, musculoskeletal, locomotor and neurological nature with promising results. Basti alone is capable of curing many disorders. 
  2. Basti prevents recurrence of disease and has immunomodulation effects.
  3. Basti treatment regulates metabolism of Vata dosha, smoothens functioning of Vata dosha and ultimately corrects functioning of Pitta and Kapha dosha.
  4. Depending upon the medicines, oil and decoction used for Basti it renders curative, rejuvenative, aphrodisiac, and other healthy and beneficial effects.
  5. It is an extremely beneficial treatment for all Vata vyadhi, ailments associated with digestive system, degenerative changes in the body, etc.
  6. Basti not only eliminates the toxins out of the body but also helps in regeneration process at the cellular level.

Dietary Changes –

Ayurveda recommends few dietary tips to pacify vitiated vata, balance tridoshas.

  • Eat freshly cooked warm food, avoid eating reheated, cold or stale food.
  • Increase intake of ginger and garlic, cinnamon, cloves while cooking as it kindles the digestive fire. You can have a small piece of ginger with pinch of rock salt before every meal.
  • Add ghee tadka of asofoetida, cumin seeds, pepper to soups, dal and food herbal teapreparations, this pacifies vata and prevents indigestion. It also eases elimination of vata and keeps gas troubles away.
  • Include cow’s ghee, lean meat, lentils, old rice and wheat in daily diet.
  • Have a spoon of honey alone or with milk, water,etc.
  • Herbal teas, or tea with elaichi, tulsi, ginger, lemon grass, cinnamon,etc. is recommended.
  • You can add a twig of mint while cooking.
  • Avoid leafy vegetables, curds, cheese, red meat, fermented foods and  foodstuff which are heavy to digest.
  • Avoid eating excessive uncooked sprouts, or pulses like gram, beans, chick peas.
  • Using herbs like tulsi, turmeric, yashtimadhu (glycerhiza glabra) in various food preparations, tea, etc. gargling with water medicated with yashtimadhu, pinch of turmeric and salt helps in controlling infections like cough and cold.

Extra Health tips –

  • Take special foot care during monsoon.
  • Avoid day time sleeping and heavy exercise.
  • Pamper yourself  with oil massage regularly and have warm water bath, this helps to pacify Vata and leaves your skin soft and supple.
  • Maintain proper hygiene to prevent infections.
  • If possible purify your house with Dhoop (medicated smoke) every evening, it not only spreads soothing fragrance in the house but also purifies the air and keeps infections away.

Follow these simple tips and enjoy the showers this monsoon.

Vd.Shweta Vikrant Labde
Seven Ayurveda Care,
Karve rd, Kothrud.
Pune.
9860834246.
http://www.ayurvedalive.in

 

 

 

सूप,बीप आणि बरेच काही!

माझ्या” द सूप लूप सागा: फूड अलर्ट ” या वॊर्डप्रेस वरील ब्लॉग चे हे मराठी रूपांतर होय.
“तुम्हाला सांगते ,माझ्यासाठी माझ्या कुटुंबाचे आरोग्य सगळ्यात आधी! फळे,सलाड सूप असे फक्त हेल्दी च पोटात जाईल असे मी कायम बघते.ते चिवडे तळलेलं अजिबात घरात नसते! “बँकेत उच्चपदस्थ आणि दोन गोड़ मुलींची आई असलेली माझी एक पेशंट खूप अभिमानाने केस घेत असताना मला तिच्या आहार आणि जीवनशैली विषयी सांगत होती.मला कौतुक वाटले.” तुमच्या व्यस्त दिनक्रमात देखील तुम्ही यासाठी वेळ काढता खरंच खूप चांगले आहे हे.”
“डॉकटर हो ना, खरेच आमच्या सारख्या बायकांवर ***** सारख्या ब्रँड चे उपकार च म्हणावे लागेल.अतिशय दर्जेदार आणि केमिकल विरहित रेडी टु मेक सूप मूळे काम इतके सोपे होते ना.मी तर महिनाभराची पाकीट आणून च ठेवते.काम फत्ते.” ती खूप उत्साहाने हे सगळे सांगत होती त्यामुळे माझ्या तोंडातील अहो नाही हे चुकीचे”….. तोंडातच राहिले.
माझ्या त्या पेशंट मैत्रिणीसाठी आणि तिच्या सारख्या बऱ्याच जणींसाठी हा ब्लॉग !
आज आपण राहत असलेल्या काळाला “फिटनेस एरा” हे नाव किती चपखल वाटेल ना.फिटनेस च्या नावाखाली जाहिरात केली जाणारी उत्पादने अगदी तुमच्या आपल्यासारखी शिकली सवरलेली माणसे आणि जागरूक ग्राहक देखील डोळे झाकून घेतात.हि उत्पादने मोठं मोठ्या आणि स्थापित कंपन्यांची असतात त्यामुळे त्या उत्पादनाचा खूप मोठा प्रभाव जनमानसावर लीलया होतो.त्याच त्याच गोष्टींचा भडीमार,आश्वासने आणि अक्षरशः त्या सगळ्या ट्रेंड चा आपण एक भाग होऊन जातो.
ते दाखवतात,ते आग्रह करतात आणि ते तुमच्या कडून ते पदार्थ खरेदी करवून घेतातच ,ग्राहक देखील फिटनेस ,आरोग्य आणि नुट्रीशन अशा भाबड्या शब्दांना भुलून स्वतःकरिता आणि कुटुंबाकरिता असे प्रोसेसज्ड फूड घेतो.

“ओह कम ऑन, आता यात काय प्रॉब्लेम आहे? उत्तम कंपन्यांची दर्जेदार उत्पादने तर आहेत.परत भाज्या आणि व्हिटॅमिन युक्त आहे.वरून हे केमिकल विरहित आहे असे सांगतात कि जाहिरातीत.उगाच का खपतात यांची एवढी उत्पादने? चांगलीच असतील म्हणून च ना?” मला अशा प्रश्नाची सवय आहे. त्यात वाईट काही नाही. असे प्रश्न पडणे साहजिक च आहे.

चला तर बघूया अशा सुपाचे खरे रूप!

soup2

असे सूप बनवतात तरी कसे ?
रेडी मेड सुप पाकिटांचा मूळ उद्देश वेळ न घालवता काही न करता लगेच तयार होणार पदार्थ असा होय.म्हणजे असे पदार्थ हे पाकिटात साठवून ठेवणे अपेक्षित असते .याचाच अर्थ हे पदार्थ टिकवणे देखील अपेक्षित असते.इथे चांगल्या मूळ उद्देशाला बाधा पोचते. पदार्थ टिकवण्या साठी केल्या जाणाऱ्या वेगवगेळ्या प्रक्रिया, त्यात वापरली जाणारी प्रिसर्व्हेटिव्हस,रंग आणि फ्लेवर तसेच इतर रासायनिक पदार्थ त्या मूळ पदार्थांची पोषणमूल्ये कमी करतात.वापरल्या जाणाऱ्या भाज्या ह्या ताज्या वापरूच शकत नाही त्यामुळे त्या खूप गरम वातावरणात अथवा खूप थंड हवेच्या स्रोतात वाळवल्या जातात.सूपला घट्टपणा,स्मूद टेक्सचर येण्याकरता इतर पदार्थ वापरले जातात.हे पाकीट आता तयार होऊन काही दिवस शेल्फ वर राहतात आणि मग तुमच्या आमच्या पोटात विसावतात. नुसते विसावले तर ठीक हो पण ते सूप न विसावता पोटाला आणि एकंदरीत आरोग्याला त्रासदायक ठरते

या सुपांमध्ये काय काय घटक द्रव्ये असतात?
१.वाळवलेल्या भाज्या :ताज्या भाज्या खाणे उत्तम असे आपण शाळेत शिकलो भाज्या ह्या अल्पायुषी असतात त्यामुळे ताज्या खाणे सर्वोत्तम.यात तर चांगल्या ताज्या भाज्या उलट वाळवून वापरल्या जातात.पुढे काही बोलण्याची गरज आहे का ? असे ममी व्हेजी कितीही यमी लागले तरी पोषणात कमी च बरका!
२.बटाट्याचा स्टार्च,कॉर्न चा स्टार्च,किती हि होल व्हीट होल व्हीट केले तरी ते फक्त काही प्रमाणातच वापरता पूर्णतः नव्हे.
३. माल्ट डेक्सट्रिन : ‘नो शुगर एडेड’ या वाक्याला भेद देऊन हे स्वस्तातील साखरेचे सुब्स्टिटूट म्हणून वापरले जाते.हा देखील D -Glucose चाच एक मोलेक्युल होय.सूपला एक मऊसुतपणा आणि घट्टपणा येण्याकरिता हे वापरतात.याचा ग्लायसेमिक इंडेक्स देखील जास्त असतो.
४.मोनोसोडियम ग्लुकमेट आणि बाय सोडियम ग्लुकॅमेत : या रासायनिक पदार्थांमुळे एक अतिशय आवडीची चव जिभेवर निर्माण होते आणि या चवीची सवय देखील लागू शकते आणि वारंवार हि चव हवीहवीशी वाटते.ह्या चवीला उमामी असे नाव आहे.उमामी चव नैसर्गिक रित्या मिळवणे अतिशय कसबीचे आणि खर्चिक आणि किचकट असते. तसेच खूप कमी नैसर्गिक पदार्थांमध्ये ती चव मिळते. हे पदार्थ बहुतांश मांसाचेच प्रकार असतात.कृत्रिम ग्लुटामेट हे मेंदूतील GABA ह्या रसायनाशी निगडित असतात. हे रसायन आणि त्याचे प्रमाण मेंदूतील खूप किचकट कारभारांशी निगडित असते.कृत्रिम ग्लुटामेट च्या अल्प सेवनाने देखील मेंदूतील रसायनाचे स्रवण्याचे प्रमाण कमी जास्त होते.ग्लुटामेट च्या नियमित सेवनाने मायग्रेन,फायब्रोमायाल्जिआ,वर्तन संबंधीचे विकार,ऍलर्जी,अस्थमा,हृदयाचे अनियमित ठोके संबंधित विकार,डिप्रेशन,रेस्टलेस लेग सिंड्रोम,सतत जुलाब होणे, इतर पचनाच्या तक्रारी उद्भवतात.मोनोसोडियम ग्लुटामेट हे एक एक्सिटोसीन (exitosin : द टेस्ट दॅट किल्स) म्हणजे अति उत्तेजना निर्माण करणारे द्रव्य आहे ज्यामुळे पेशींचे विभाजन लवकर होऊ शकते.
याखेरीज अवास्तव वजन वाढणे, स्त्रियांमधील वंध्यत्व आणि डायबेटीस हे विकार होतात हे संशोधनाने प्रमाणित होय.बरेचदा उत्पदक पाकिटावर MSG किंवा DSG असे न छापता हायड्रोलिज्ड यीस्ट ,हायड्रोलिज्ड वेजिटेबल्स,सोया प्रोटीन,न्याचरल एक्सट्रॅक्टस,यीस्ट एक्सट्रॅक्ट,प्रोटीन आयसोलेट असे लिहलेले असते. याचा अर्थ कृत्रिम ग्लुटामेट आहे असाच आहे
BPA :नावाचे एक रसायन बरेचदा रेडिमेड पदार्थाच्या धातूच्या टिन मध्ये आतून लावलेले असते.खरे तर याचा उपयोग कॅश रेसिट्स,प्लास्टिक यामध्ये भरपूर आढळतो.असे BPA चुकून त्या पदार्थात मिसळले जाऊन स्त्रियांमधील स्तनांचा कॅन्सर,हॉर्मोन ची अनियमितता,आणि किशोरवयीन मुलींमध्ये वर्तनसंबंधी समस्या आढळून येतात

कृत्रिम चवी,रंग ,वास,आणि टिकवण्यासाठी वापरलेली रसायने आरोग्यासाठी घटक असतात हे तर सर्वश्रुत आहेच.त्याबद्दल विवेचन करायची गरज नसावी.

असे असेल तर आमच्यासारख्या अतिशय व्यस्त लोकांना उत्तम पर्याय काय ?
कुणी सांगितले कि पोषण मिळवण्याचा पर्याय हे सुपाचे प्रकार असतात असे?जर वेळ काढून असे ताजे सूप बनवता येत नसेल तर त्यातून इतर उत्तम पर्याय आणि काही उपाय बघू.
शक्यतो असे रेडिमेड आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ किराण्याच्या यादीत आणि घरात किचन मध्ये नसावेत.आपल्या घरात वर्षानुवर्षे केले जाणारे खाल्ले जाणारे पदार्थ हाच उत्तम पर्याय ठरतो.
परंतु मला सूप च हवे असा हट्ट असेल तर खालील बाबी तुम्हाला मदत करतील.
असे रसायनयुक्त सूप पिण्याऐवजी भाज्या उकडवून नीट बंद डब्यात सकाळीच भरून ठेवा.संध्याकाळी प्यायच्या वेळी अर्ध्या मिनिटात मिक्सर मधून ब्लेंड करा आणि सुंठ,मिरे लवंग,सैंधव पावडर टाकून फक्त २ मिनिटे उकळावं.बाऊलमध्ये मऊ मऊ गरम सूप वाढून त्यावर लिंबाचे ३ ४ थेम्ब पिळावे आणि मस्त गायीच्या तुपाचा एक चमचा sesaoning म्हणून घालावा. ४ मिनिटात चविष्ट सूप पोटात असेल.
नाचणीचे पीठ भाजून डब्यात भरून ठेवावे.२ महिने उत्तम टिकते.जेंव्हा सूप प्यायची इच्छा होईल तेंव्हा त्या पिठात पाणी मिसळून पातळ करून एक उकळी आणावी ठेचलेला लसूण,ओवा ,मीठ,आणि वाढताना ताक मिसळावे. वरून मस्त थोडी खोबऱ्याची चटणी भुरभुरा.आणि गरम गरम स्मूथ पातळ आंबील सारखे सूप तयार.असेच ज्वारी बाजरी,राजगिरा पिठाचे हि करता येईल.
वेगवगेळ्या डाळी नीट शिजवून एकजीव करून डब्यात फ्रिज मध्ये ठेवा.सूप हवे असेल तेंव्हा ह्याच डाळींचे पातळ कढण करा तुपाची फोडणी द्या.उत्तम प्रथिने पोटात जातील.
ह्या खेरीज आमसूल सार ,टोमॅटो सर,लाल भोपळ्याचे सार,सिंधी कढी असे एकापेक्षा एक पदार्थ नीट नियोजन केल्यास कमी वेळेत होऊ शकतात.
प्रोसेसज्ड फूड च्या विळख्यात कृपया तुम्ही आणि तुमच्या कुटुंबाला देखील अडकू देऊ नका.
वरील सर्व वर्णन रेडिमेड सूप खेरीज वेगवेगळे सॉस,टिकवले खारवलेले पॅकेट मधले मास,मासे ,फिश सॉस, या सगळ्यांना देखील लागू होय.जे विकत घेता त्यातील घटक द्रव्य नीट वाचा पडताळा आणि मगच ते पदार्थ पोटात ढकला.
Dr RupaliJoshi Panse
Aadyam Ayurveda Pune
drrupalipanse.wordpress.com
rupali.panse@gmail.com
9623448798

आरोग्यरहस्य लेखमाला

*आरोग्यरहस्य लेखमाला*

*सदाचार विशेषांक*
*भाग 1*

*06.07.18*

“आयुर्वेद केवळ शरीराचा विचार करणारे शास्त्र नव्हे,शरीर,मन व आत्मा यांची सुखकर व प्रसन्न अवस्था म्हणजे आरोग्य!अशी आरोग्याची संपूर्ण व्याख्या करणारे शाश्वत शास्त्र आहे.”

 

*सुखसंज्ञकम् आरोग्यम।*
*विकारो दुःखम् एव च।।*

*त्यामुळेच कौटुंबिक,व्यावसायिक,सामाजिक,शैक्षणिक,व्यावहारीक,धार्मिक,आर्थिक,राजकीय,वासनिक इत्यादि सर्व कारणांमुळे बिघडणारे स्वास्थ्य या सर्वांचा समग्र विचार आयुर्वेदास अपेक्षित आहे.यासाठीच आयुर्वेदात Phylosophy,Spirituality,Neuro science,Human Behavoiural Psychology,Psychotherapy,या सर्वांची सुक्ष्म बीजे पहावयास मिळतात.*

 

यामुळेच *सदाचरण(सद्वृत्तपालन)* हा विषय आयुर्वेदाची प्रगल्भता दर्शवतो.

*आचार,विचार व उच्चार हे शुद्ध असल्यास सर्व शुभ गोष्टि आपल्याकडे आकर्षित होतात व कर्माप्रमाणे फळ मिळते.* या कर्मफल सिद्धांताचे सत्य जाणल्यानेच,सदाचाराचे दिनचर्येत म्हणजेच रोजच्या कार्यात वर्णन केले आहे. *अनेक कुकर्मे करुन एकदाच थोडे दानधर्म करणे किंवा गंगास्नान करणे,म्हणजे सदाचार नव्हे!*

आज सामाजात वाढलेली गुन्हेगारी वृत्ती,अल्पवयीन बालिकेंवर होणारे बलात्कार,चोर्‍या,खूण,खंडणी वसूल करणे,लाच खाऊन गुन्हेगारांना सोडून पुन्हा गुन्हा करण्यासाठी त्यांना अप्रत्यक्ष प्रोत्साहन देणे,छुप्या कॅमेर्‍यांद्वारे अश्लिल चित्रफिती रेकाॅर्ड करुन महिलांना ब्लॅकमेल करणे,एकतर्फी प्रेमातून किंवा अन्य वैर
भावातून त्यांच्या चेहर्‍यावर अॅसिड हल्ला करणे.सोशल मेडीयाचा गैरवापर करणे,विवाहीत असताना अविवाहीत असल्याचे भासवून लग्न करणे इ.अनेक समाजविघातक कृत्ये मनुष्याची नैतिकता पराकोटीची ढासळत असल्याचे ज्वलंत उदाहरण आहे.

या परिस्थितीतून बाहेर पडण्यासाठी सदाचरणाचा अंगिकार करायलाच हवा.त्यासाठी आयुर्वेदातील मार्गदर्शक तत्वे समजून वापरुया!ही तत्वे खालीलप्रमाणे आहेत:-

*श्रेष्ठ मनुष्यांबरोबर मित्रता करावी.*
*मन,वचन व कर्म यांत स्नेहभाव असावा.*
*सत्कर्मी व्यक्तिंच्या सहवासात असावे.*
*पापकर्मींचा सहवास टाळावा*,अन्यथा “सुक्याबरोबर ओलंही जळतं” या म्हणीप्रमाणे सज्जन लोक सुद्धा विनाकारण भरडले जातात.

*देव,ब्राह्मण,म्हातारे,वैद्य,राजा,अतिथी यांची सेवा करावी.* या सेवेतून त्यांचे मार्गदर्शन लाभून जीवन सुकर होते व मनप्रसन्नता लाभते. *खरेखुरे सात्विक ब्राह्मण येथे अपेक्षित आहेत केवळ जातीने ब्राह्मण असा अर्थ घेउ नये.जसे सैन्य दलात केवळ जातीने क्षत्रिय असणे उपयोगाचे नसते ,तर रक्तात लढवय्या वृत्ती व परम देशभक्ती असावी लागते.*

*शक्यतो याचकांना निराश होऊन जाउ देवू नये*(“पूर्वीसारखे वैराग्य स्विकारुन धर्मकार्य करणारे याचक आजकाल नसल्याने व हातचलाखीने न बोलबच्चनगिरीने लोकांना भूलवणार्‍यांची संख्या वाढल्याने हे सध्या बहुतांशी लागू होत नाही.”)

*कोणाचा अपमान करु नये.* याने आपणच आपले शत्रू वाढवून आपल्या प्रगतीत अडथळे निर्माण करतो.

*मोठ्या लोकांशी नेहमी नम्रतेने वागावे.* आजकाल स्वतःचे नातेवाईक सोडून ईतर वरीष्ठांना म्हातार्‍या अशी हाक मारणे,शिवीगाळ करणे,त्यांच्यावर हात उचलणे अथवा एकमेकांना वडीलांच्या नावाने टिंगलटवाळी करुन हाक मारणे या गोष्टी वाढत चालल्या आहेत.यामुळे त्यांच्या मनात अशा व्यक्तिंबाबत नकारात्मक(वाईट भाव)निर्माण होतात व कर्म फल सिद्धांतानुसार त्यांना वाईट प्रसंगांना सामोरे जावे लागते.तसेच ज्येष्ठांकडून मिळणार्‍या अमूल्य मार्गदर्शनापासून सुद्धा ते वंचित होतात.

*डाॅ.मंगेश देसाई*
*आयुर्वेदाचार्य*
*योग व हिप्नोथेरपि कन्सल्टंट*
पिंपळे सौदागर,पूणे.
*7378823732*
mangeshdesai100583@gmail.com
*aarogyarahasya.wordpress.com*

आरोग्यरहस्य लेखमाला

*आरोग्यरहस्य लेखमाला*
*22.06.18*

*वाचकहो,आज आपण बसून राहणे व 🚶🏻‍♂🚶🏻‍♀चालणे यांचे परिणाम पाहूयात!*

बसून राहिल्यामुळे शरीराचा 😊वर्ण सुधारतो,म्हणजेच 🌞सुर्यप्रकाश,धुळ,धूर व जोराचा वारा यांचा अतिसंपर्क न आल्याने वर्ण काळवंडत नाही.
सतत बसून राहिल्याने व्यायामाच्या अभावामुळे चयापचय प्रक्रिया मंदावते,त्यामुळे अन्नापासून अधिकाधिक कफ तयार होतो व
परिणामस्वरुप 😤सर्दि,दमा यांसारखे कफाचे आजार बळावतात.
तसेच कफ समान गुणधर्माचा मेद धातु सुद्धा वाढतो नि नितंब,छाती,पोट व मांडी या ठिकाणी अतिरीक्त चरबी साचू लागते.घाम येण्यासारखी हालचालच नसल्याने मेद तसाच टिकून राहतो व नविन मेदही तयार होत राहतो. *मग कंबरेला पेलावणार नाही एवढा पोटाचा नगारा होतो.* स्थूलपणामुळे उच्चरक्तदाब,मधुमेह यांसारखे आजार निर्माण होतात.

सतत बसून राहील्याने अंगात आळस तर शिरतोच त्यामुळे व्यायाम केला जात नाही,परिणामी स्नायुंची कमीत कमी हालचाल होते व त्यांना होणारे रक्ताभिसरण सुद्धा मंदावते नि मांसाचे पोषण व्यवस्थित होत नाही.अशा व्यक्तिंमध्ये चपळपणा,काटकपणा नसतो.ऊन☀,वारा💨,पाऊस⛈,प्रवास 🏍यांसारख्या गोष्टि हि मंडळी सहन करु शकत नाहीत.म्हणून यांना *सुकुमार* म्हणतात.

*परीश्रमानंतरची विश्रांती म्हणून थोडा वेळ बसल्यास ते अत्यंत 😊सुखदायी वाटते.*

अति 🚶🏻‍♂🚶🏻‍♀चालल्याने शरीराचा वर्ण 🙎🏽‍♀काळवंडतो,कफ,स्थूलपणा व सुकुमारता
नाहीशी होते.

सामान्य गतिने रोज 🚶🏻‍♂🚶🏻‍♀चालल्याने चयापचय प्रक्रिया सुधारते,भरण,पोषण व उत्सर्जन क्रिया चांगल्याप्रकारे होतात,रक्ताभिसरण सुधारते,स्नायुंची 💪ताकद
वाढते.मेंदूला उत्तम पोषकांश मिळाल्याने 🧠मेधाशक्ती वाढते,पूर्वीच्या अन्नाचे चांगले पचन होते व मलविसर्जन व्यवस्थित व वेळेवर झाल्याने जाठराग्नी 🔥
प्रज्वलित होतो.तसेच इंद्रियांची कार्यक्षमता वाढते.

*तर मग रक्त पातळ होण्याच्या व कोलेस्टेराॅल कमी करणार्‍या गोळ्या खाऊन निवांत राहण्यापेक्षा ऊठा,जागे व्हा नि 😜चालते व्हा!*

*नि आरोग्याचा आनंद घ्या!*

*डाॅ.मंगेश देसाई*
आयुर्वेदाचार्य
योग व संमोहन उपचार तज्ञ
पिंपळे सौदागर,पूणे.
*7378823732*
*mangeshdesai100583@gmail.com*
*aarogyarahasya.wordpress.com*

Psoriasis

Psoriasis
A skin and joint disease with multifactorial etiology. Psoriasis affects 2% of general population. It’s a papulosquamous disease. Papulosquamou s diseases having predominant morphology of lesions ie papules or plaques converted with scares.
Exact cause os psoriasis is unknown. It’s is autoimmune disease occurring in humans.
Variations in morphology :-

1 follicular Psoriasis
Lesions begin as follicular papules

2 Linear Psoriasis
Linear plaques
3 Postular Psoriasis
Superficial pustules on a background of erythrima
4 Annular Psoriasis
Ring Shaped or pattern having other figure plaques .

Types according to Distribution

1 Palmoplanter Psoriasis:

Symmetric erythematous patched patches covered with thick large scales on palms and soles.

2 Scalp Psoriasis
Asymptomatic plaques , silvery colored scales on scalp
3 Nail Psoriasis
Nails are secondarily involved of nail matrix or nail bed. Numerous pits in nails.
4. Guttate Psoriasis
This is common in children. Papules topped with white scales appear all over body but specially trunk.

5 Sebopsoriasis
Seborrheic dermatitis distribution pattern tend to have yellowish patter rather than silvery scales.

6 Erythroderma Psoriasis
Most part of body is affected by scaling .
7 Flexural Psoriasis
Plaques are present over axillae and groins without prominent scaling
8 Pustular Psoriasis
New postules just likes crops are based on erythema

 

Psoriatic Arthritis
15 to 16% patients develop arthritis during their life span . It affects interphalangeal joints . It involves few large joints .

SwamiAyurved Gandhak Druti is the best medicine for all skin diseases including Psoriasis.
It can cure all types of Psoriasis , if patient will follow regime . It is used internally and externally.

 

Team #SwamiAyurved

#Psoriasis

#GandhakDruti

FB_IMG_1525108870740

received_1490894940963656

received_1490894994296984